İkinci Basamak: Karbonhidrat Sayımı Eğitimi

 

  Karbonhidrat Sayımı yeni bir buluş değil, 1990’lı yıllarda yapılan Diyabet Kontrol ve Komplikasyonları Çalışması’nda (DCCT) denenen menü planlama yöntemlerinden biridir. Çalışmanın sonucunda karbonhidrat sayımı ile daha iyi glisemik kontrolün sağlandığı ve diyabetlilerin besin tercihlerinde daha serbest oldukları belirtilmiştir.

   Günümüzde popülerliğinin artmasında daha çok yakın geçmişte kullanılmaya başlayan hızlı etkili insülin analogları ve insülin pompaları etkili olmuştur.

Neden Karbonhidratları Sayıyoruz?


   Çünkü karbonhidratlar türüne göre tüketildikten sonra ilk 5-15 dk içerisinde sistemik dolaşıma geçmeye başlar ve 2 saat sonunda sindirimi tamamlanmış olur.  Karbonhidratlar kan şekerimizi etkileyen birincil besin ögesi olmaları nedeniyle, bu yöntemde sayılan besin grubudur. Karbonhidrat sayımını öğrenen kişi ana öğünde aldığı karbonhidrat miktarına göre hızlı etkili insülinini ayarlamayı öğrenir ve daha iyi kan şekeri kontrolü sağlar.

Karbonhidrat Sayımı 3 aşamada yapılır:


1. Düzey: Başlangıç (Temel)

  • Kan glukoz düzeylerini etkileyen faktörler,

cho_saym_konusuna.JPG

  • İnsulinlerin etki süresi, etki başlama zamanı ve en yoğun etki zamanı


inslinler.JPGı

  • Bazal-bolus insülin kavramlarıizelge.JPG
  • Günde en az dört kan şekeri ölçümü yapılmasının önemi ve tokluk glukoz düzeyi ölçmenin zamanı ve önemi
  • Hangi besinler karbonhidrat içerir? (Birinci basamakta öğrendiniz)
  • Tüketilen karbonhidrat miktarını hesaplama veya karbonhidrat seçeneklerini belirleme konusunda beceri kazandırma
  • Porsiyon ve gramaj hakkında bilgi
  • Ana ve ara öğünlerde tüketilecek karbonhidrat miktarlarının belirlenmesi
  • Besin tüketimi ve kan şekeri ölçüm kaydı tutma hakkında bilgilendirme yapılır.

 

2. Düzey: Orta

  • Kan şekeri ve tüketilen karbonhidrat miktarı arasındaki bireysel yanıtı değerlendirme
  • Besin etiket bilgilerini kullanma


etiketler.pnga

  • Karbonhidrat tüketimindeki artma/azalmaya bağlı olarak insülin doz ayarlamasıyla ilgili basit bilgiler
  • Yağ, protein, posa, sükroz ve alkolün kan glukozuna etkisi

 

cho-protein-ya.JPG

  • Hipoglisemi ve ağırlık artışı ile ilgili bilgi verilir.

3. Düzey: (İleri)

  • Diyabetli birey öğünde tüketeceği karbonhidrat miktarına göre insülin dozu hesaplamayı öğrenir


inslin-cho.JPG.

  • Yoğun insülin tedavisi alan (günde 4 kez veya daha fazla) ve insülin pompa tedavisi alan diyabetli bireylerin bilmesi gereken düzeydir.
  • Diyabet diyetisyeni, diyabetli bireyin karbonhidrat bilgisini, hesap yapma becerisini, kan glukozu ile karbonhidrat tüketimi ilişkisini değerlendirdikten sonra bu düzeye geçer.
  • İnsülin Düzeltme Faktörü ve Karbonhidrat/İnsülin Oranları hesaplanır.

 

İnsülin Düzeltme (Duyarlılık) Faktörü (İDF)

1 ünite insülinin etkilediği ya da düşürdüğü kan şekeri miktarıdır.

Önce diyabetlinin günlük toplam insülin dozu belirlenir (TİD);

Kısa etkili (Humulin R) insülin için 1500,

Hızlı etkili insülin (Apidra, Humalog, Novorapid) için 1800 sabit rakamları kullanılır. (Farklı kaynaklarda 1800 yerine 1700, 1650 gibi rakamlarda görebilirsiniz. Diyabetlinin toplam insülin dozunun miktarına göre değişebilir)

 

ÖRNEK: Hızlı Etkili İnsülin için;

İDF = 1800 : TİD =     …..    mg/dl

 

Bulunan değer 1 ünite insülinin etkilediği ya da düşürdüğü kan şekeri miktarıdır.


Karbonhidrat/İnsülin Oranı (K/İ)

1 ünite insülinin etkilediği karbonhidrat miktarıdır.

Diyabet alanında deneyimli diyetisyeniniz diyabetlinin besin tüketimi ve kan şekeri ölçümü kayıtlarına göre her ana öğün için karbonhidrat insülin oranlarını belirler. Bunun için önerilmiş formüller olsa da en güvenli ve doğru hesaplama yöntemi bireyin aldığı karbonhidrat miktarı, açlık ve tokluk kan şekeri düzeylerine göre planlanır.

Karbonhidrat insülin oranları genellikle sabah öğünlerinde daha düşük iken, bazı çocuk ve ergenlerde tüm öğünlerde benzerde olabilir.

Bundan sonraki aşamada her öğüne özgü belirlenen oranlarınıza göre kaç ünite insulin yapacağınıza karar vermek artık daha basit!

 

Yorumlar (3)

  1. Image
    Ebru Topeli - Reply

    Karbonhidrat sayımı konusunda eğitim almak istiyorum. Ankarada bu konuda uzman bir diyetisyen ya da merkez varsa isim alabilir miyim. Teşekkürederim.
    Ebru Topeli

Cevap Yaz

E-Posta adresiniz dışarıya kapalı. Zorunlu alanlar * ile işaretlenmiştir.


Güvenlik Kodu

Başka bir güvenlik kodu görmek için resme tıklayın.


Warning: Unknown: open(/home/beyzaeli/public_html/files/tmp/sess_h1ompa0ll55bbcvcrpgcubjip4, O_RDWR) failed: Disk quota exceeded (122) in Unknown on line 0

Warning: Unknown: Failed to write session data (files). Please verify that the current setting of session.save_path is correct (/home/beyzaeli/public_html/files/tmp) in Unknown on line 0